Toen ik zwanger was van Sjakie, deed ik mezelf een plechtige belofte: ik zou nooit zoals die ouders worden.
Je weet welke ik bedoel. De mensen die elk gesprek kapen – over kunst, politiek, het weer – en schaamteloos richting hun slaapgebrek sturen. Mensen die eindeloos praten over de oersaaie middagdutjes van hun kinderen. Die met meewarige glimlach en stille superioriteit van iemand die Het Leven begrijpt, zeggen: “Je hebt nog geen idee wat échte vermoeidheid is.”
Vréselijk.
Dat kon je mij niet wijsmaken. Jarenlang ging ik vier avonden per week uit, worstelde daarnaast tot het ochtendgloren met werkdeadlines, en ik was niet eens een nachtmens. Ik kende verschillende periodes van slapeloosheid, slikte zelfs een poosje zware slaapmedicatie. Mijn volwassen bestaan draaide op koffie, alcohol en adrenaline en ik verscheen met drie uur slaap gewoon op verjaardagsfeesten, met genoeg grappen om opnieuw te worden uitgenodigd.
Dus wanneer mensen me waarschuwden – wacht maar tot je een baby hebt – rolde ik met mijn ogen.
Gedurende slapeloze episodes hield ik mij ‘s nachts onder meer bezig met het maken van dit soort tekeningen.
Urenlang werkte ik met mijn bic-balpen aan de plooien van zo’n dekbed. Heerlijk!
Na de kraamtijd voelde ik me zelfgenoegzaam in het gelijk gesteld. Ik klom ’s nachts elke drie uur uit bed om borstvoeding te geven en was natuurlijk moe, uitgeput, maar het voelde beheersbaar. Béter dan vroeger. Slaaptekort met een doel. En een eindtijd: straks zou mijn baby doorslapen en kon ik weer van alles.
Die zalige illusie hield een aantal maanden stand.
Mijn zoon is inmiddels één en doorslapen doet hij nog steeds niet. Ik ben moe, uitgeput, en moet tot grote ergernis van mijn vroegere zelf toegeven: de vermoeidheid lijkt toch anders.
Het is geen vermoeidheid na een hyperfocus op een creatieve deadline, of van een nacht waar ik om 5 uur zonder mijn tanden te poetsen de slaapkamer in struikel, zout van de tequila’s nog op mijn handpalm, te hoog opgelopen decibellen suizend in mijn oren. Dit is een chronische mentale mist, een cognitieve schimmel die zich hardnekkig in mijn hersenen heeft genesteld. Ik heb wallen die in transparante zakjes tot mijn enkels reiken, ik kan ze in mijn sokken stoppen als ik zou willen, maar ben te moe om te bukken. En, het ergste: ik ben een van die verschrikkelijke mensen geworden die constant bezig is met de dutjes van mijn kind.
Als hij later is opgestaan, moet hij weer in bed liggen om – wacht – hoelang is hij al wakker?
Als we bij mijn vriendin koffie gaan drinken om tien uur, verstoort dat zijn slaap vandaag?
Als hij zijn ochtenddutje overslaat, wordt vannacht dan weer een ramp, of slechts een middelgrote ramp?
Deze berekeningen gaan de hele dag door. Soms reken ik per ongeluk hardop, tot zichtbare irritatie van mijn kindvrije vrienden. Ik próéf hun teleurstelling, en, eerlijk gezegd, ook die van mezelf. Wanneer iemand vertelt over gezamenlijke vrienden die ondanks kinderen “nog wél elk weekend uitgaan”, voel ik me aangevallen. Ik moet me bedwingen niet in een vijfkoppig monster te veranderen, met bittere kwijlspetters schreeuwend: “JA, MAAR ZIJ HEBBEN BABY’S DIE SLAPEN VAN 7 TOT 7!” Ik leg uit dat mijn behoeften niet veranderd zijn, maar wél mijn energie, en beloof echt, heus, beterschap. Moordneigingen krijg ik van uitgeslapen ouders die goedbedoeld opperen dat ik mijn zoon “gewoon moet wegleggen, zo doen wij het!” Alsof ik dat niet áltijd probeer.
Ik houd me in. Het vijfkoppige monster bewaar ik voor de avonden, als mijn vriend thuiskomt van werk.
Die onredelijkheid ken ik niet van mezelf, het bevalt me niets. Is deze tropenjarenmoeheid dan toch werkelijk andere vermoeidheid?
Je las zojuist wederom het begin van een essay dat werd gepubliceerd in &C the magazine, een ander essay dan die van vorige week (over geslachtsstigma en waarom mensen massaal op dochters hopen). Voor deze ronde sprak ik neurowetenschappers en slaapdeskundigen, in een poging antwoord te vinden op de vraag of tropenjarenmoeheid verschilt van andere vermoeidheid. Maar ook: hoe komt het dat de ene baby (en volwassene) slaapt als een os, en de ander niet zou weten hoe een diepe slaap voelt? Werkt het beter om een schema te volgen, of te kijken naar de behoeften die een kind aangeeft? Hebben alle baby’s dezelfde biologische klok, of heeft de ene baby (of volwassene) minder slaap nodig dan de ander? Welke rol speelt erfelijkheid, en hoe groot is onze invloed op goede slaap?
Wie benieuwd is naar de heel boeiende informatie die experts met mij deelden, of wie graag wil weten hoe het afloopt met die wallen in mijn sokken: lees &C “Oh Baby”-special (voor de jonge (groot)ouders onder ons: het artikel bevat ook heel concrete babyslaaptips!), nu in de winkels. (Of stuur mij een bericht)
Het ligt voor de hand om I’m so tired van The Beatles als muziektip mee te geven deze week, en hoewel dat een fantastisch nummer is, kies ik toch wat anders, wat craziers, iets dat beter past bij het razendsnel kloppende hart, het racende hoofd, de RAARHEID die soms komt kijken bij slapeloosheid. Iets moderners ook, dacht ik, maar even vergeten dat het alweer uit 1995 komt (niet te geloven).
Handen omhoog voor wie deze classic videoclip ook jeugdsentiment is 🙋 Handen omhoog als je de clip net als ik vroeger een beetje eng vond 🙋♀️ (dat kind!!!)
Tot slot: heel hartelijk dank voor de vele gulle donaties naar aanleiding van mijn experiment in de vorige nieuwsbrief. In deze hoeveelheid had ik dat echt niet zien aankomen. Fijn om zo te ontdekken dat de moeite die ik in deze nieuwsbrieven steek zo door jullie wordt gewaardeerd, en geweldig leuk dat er kennelijk mensen zitten te wachten op mij met mijn gedachten en grapjes (en soms woede) en muziek! Dat weet je soms maar niet, zo eenzaam tikkend achter m’n schrijftafel in de late avonduren. Ik zou graag iedereen persoonlijk bedanken maar dat gaat niet, ook omdat ik bij de tikkies van enkel voorletters en achternamen soms niet kan herleiden tot wie ik me moet richten. Dus ik maak het me gemakkelijk en doe het even via deze weg: DANK JULLIE WEL! ❤️
“Dit is een chronische mentale mist, een cognitieve schimmel die zich hardnekkig in mijn hersenen heeft genesteld”…. Ja… dit is een literaire meesterwerk. Ik moet je wel volgen nu. 🙈
En op het moment dat je je energie terugkrijgt en je kind doorslaapt ben je het uitgaan zo ontwend dat je denkt: het boeit me niet meer. Maar dat gaat jou niet gebeuren natuurlijk Ted!